Kural ve kullanım
Edilgen çatı, bir eylemin failini (işi yapanı) geri plana alan veya tamamen belirsiz bırakan, alıcıyı (nesneyi) özne konumuna getiren yapıdır. Türkçede -il, -in, -ul, -ün, -ol, -ön ekleri kullanılarak oluşturulur ve çok sık karşılaşılan bir dilbilgisi konusudur.
Edilgen Çatı Ne Zaman Kullanılır?
- Failin kim olduğu önemli değilse: Pencereler kırıldı. (Kimin kırdığı bilinmiyor veya önemli değil.)
- Fail bilinmiyorsa veya söylenmek istenmiyorsa: Evi yağma edildi.
- Fail belirtilmek isteniyorsa "tarafından" hali ile: Kitap Ahmet tarafından yazıldı.
- Bilimsel ve resmi yazılarda: Deney laboratuarda tekrarlandı.
- Pasif anlatım tercih edildiğinde: Dersler iptal edildi.
✅ Olumlu cümle örnekleri
| Türkçe | Türkçe |
|---|
| Her gün kapı açılır. | |
| Kahve her sabah yapılır. | |
⛔ Olumsuz cümle örnekleri
| Türkçe | Türkçe |
|---|
| Kapı açılmıyor. | |
| Yemek yenilmedi. | |
❓ Soru cümlesi örnekleri
| Türkçe | Türkçe |
|---|
| Kapı açılacak mı? | |
| Yemek yenildi mi? | |