Kural ve kullanım
Yeterlilik kipi, bir eylemin yapılabilirliğini, yapma becerisini ya da yapma olasılığını göstermek için kullanılır. Türkçede -abil ve -ebil ekleri aracılığıyla oluşturulur ve fiil kökünün sonuna eklenerek farklı zaman, kişi ve mod biçimlerinde kullanılabilir.
Yeterlilik Kipinin Anlamı ve Kullanım Alanları
- Yeterlilik kipi, aşağıdaki durumlarda kullanılır:
- Bir kişinin veya canlının belirli bir işi yapma becerisini anlatmak için: Ayşe resim çizebilir.
- Bir eylemin gerçekleşme imkanını göstermek için: Yarın yağmur yağabilir.
- Bir durumun mümkün ya da imkansız olduğunu belirtmek için: Bunu kendi başına yapamaz.
- Doğal olaylarda, nesnelerde ya da davranışlarda olası sonuçları göstermek için: Bu cam kırılabilir.
- Pratik örnekler:
- Çocuk henüz okuyabilir. (Beceri)
- Geç saatte otobüs bulamayabilirim. (Olasılık)
- Sınıf içinde yüksek sesle konuşamayız. (Engel)
- Dış ısıda demir pas tutabilir. (Doğal sonuç)
✅ Olumlu cümle örnekleri
| Türkçe | Türkçe |
|---|
| Ben çok hızlı koşabiliyorum. | |
| O çok iyi İngilizce konuşabiliyor. | |
⛔ Olumsuz cümle örnekleri
| Türkçe | Türkçe |
|---|
| Ben İtalyanca konuşamıyorum. | |
| O saati bulamıyor. | |
❓ Soru cümlesi örnekleri
| Türkçe | Türkçe |
|---|
| Sen bu kitabı okuyabiliyor musun? | |
| O bu çalışmayı bitirebilir mi? | |