Kural ve kullanım
Gereklilik kipi, bir işin yapılmasının gerekli, zorunlu veya tavsiye edilir olduğunu ifade eden bir kip türüdür. Türkçede -malı / -meli ekleriyle oluşturulur ve hem güncel durumlarda hem de gelecek zamanda geçerli olabilir.
Gereklilik Kipinin İşlevi
- Gereklilik kipi aşağıdaki durumlarda kullanılır:
- Bir işin yapılmasının zorunlu veya gerekli olduğunu belirtmek: Saat sekizde orada bulunmalısın. / Bu raporu yarına tamamlamalısınız.
- Tavsiye veya öğüt vermek: Her gün spor yapmalısın, sağlığın için çok iyi olur. / Çok tuzlu yiyecekler yememeli.
- Doğal sonuç veya mantıksal çıkarım: Dışarısı çok soğuk, kesinlikle ağır giyinmelisin. / Kapıyı kimse açmadıysa, belki herkesten üşüyüp uyumuşlar olmalıdırlar.
- Düzenleme, kural veya yasayı bildirmek: Öğrenciler sabah dokuzda okula gelmelidirler. / Çalışanlar işyerine zamanında gitmelidirler.
- Şüphe veya tahmin: Neden hâlâ cevap vermedi? Meşgul olmalı. / Telefon sessizse, batarya bitmiş olmalı.
✅ Olumlu cümle örnekleri
| Türkçe | Türkçe |
|---|
| Haydi, evime gitmeliyim. | |
| Doktor gelmelidir. | |
⛔ Olumsuz cümle örnekleri
| Türkçe | Türkçe |
|---|
| Yalan söylememeliyim. | |
| Bana söylememelisin. | |
❓ Soru cümlesi örnekleri
| Türkçe | Türkçe |
|---|
| Hemen gitmeli miyim? | |
| Ödemeyi bugün yapmalı mısın? | |